زنال

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

این گیاه مزه بسیار تلخی دارد. برای افزایش اشتها مفید است قلب و معده را تقویت می نماید و خاصیت تب بری دارد برای یرقان و استسقا مفید می باشد. برای دفع کرمهای روده نیز مفید است. به علت سمی بودن باید از مصرف زیاد آن خود داری نمود. خانمهای حامله با احتیاط آن را مصرف کنند.

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            یکسانی دو واژه در یک عبارت از نظر واج یا واج های ایانی وزن یا هر دوی آنهاست آرایه سجع در کلامی دیده می شود که حد اقل دو جمله باشد و بیشتر در تثر بکار می رود زیرا سجع ها باید در پایان دو جمله بیایند و آهنگ دو جمله را با یکدیگر نزدیک سازند تا آرایه سجع نامیده شوند از این جهت سجع مانند قافیه است که در پایان مصراع ها یا بیت های شعر آورده می شود اگر سجع ها در یک جمله در کنار یکدیگر به کار برده شوند تضمین مزدوج نامیده می شود.

 

همه کند روی و همه کنده موی                                 زبان شاه گویی و روان شاه جوی

 

 

 

پشوتن غمی شد میان زنان                          خروشان و جوشان و بر رخ زنان

 

 

 

بیاموزدش آرایش کار زار                           نشنتگه بزم و رزم و شکار

 

 

 

چه گفتار و کردار پیوند شد                          در کین به گشتاسب بر بند شد

جهان سر به سر حکمت و عبرت است                       چرا چهره ما همه غفلت است

 

 

 

یکی گردیم در گفتار و رفتار و کردار              زبان و دست و پا کرده خدمتکار

 

 

 

وز آن مشت گردن زند رزم                          کز آن پس نیاید به رزم و به بزم

 

 

 

به رنگ شبدر روی و چون شیر موی             جهان پر ز بالای و پهنای اوی

 

 

 

فرستادن نامه نزدیک اوی                           افروختن جان تاریک اوی

 

 

 

ز پیروزه تخت و ز بیجاره تاج                                   سر تاج در پایهه تخت عاج

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            تکرار یک یا چند واج صامت یا مصوت در شعر یا در نثر است که کلمه های یک مصراع یا بیت به گونه ای که آفریننده موسیقی درونی باشدو به تأثیر شعر بیفزاید. موسیقی بر خاسته از واج آرایی صامت ها عموماً محسوس تر از موسیقی است که از واج آرایی مصوت ها ایجاد می شود.

 

که پیشیم چه شیر و چه دیو و چه پیل             بیابان بی آب و دریای نیل

 

حرف (چ)

 

همیشه به جنگ نهنگ اندر است                   و گر با پلنگان به جنگ اندر است

 

(گ)

 

یکی کنده ببری شد اندر کمند                                    پراژنگ و نیرنگ و بند گزند

 

(گ)

 

بد اندیش بسیار و گراند کیست                                  چو خشم آورم پیش چشمم یکیست

 

(ش)

 

به رزمش چه پیل و چه شیر و چه دیو                        چو آورد گیرد بر آرد غریو

 

(چ)

 

همه سر به سر تن به کشتن دهیم                 از آن به که کشور به دشمن دهیم

 

(ش)

 

دمان پیش ضحاک رفتی به جنگ                   زدی بر سرش گرز گاو رنگ

 

(گ)

 

فریدون بفرمود تا بر نشست                         ببوسید و ببوسد دستش به دست

 

(س) و (ب)

 

هم از طوق هم از تخت و هم گوشوار                        همان تاج زرین زبر جد نگار

 

(ه) و (م)

 

غمی گشت چون بارگی را نیافت                               سراسیمه سوی سمنگان شتافت

 

(س)

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            از آرایه های ادبی است ادعای وجود ویژگی را گویند در کسی یا در چیزی به اندازه ای که به دست آوردن آن ویژگی در آن کس یا چیز به آن اندازه نا ممکن باشد. اغراق معمولاً باعث خیال انگیز شدن شعر و نثر می شود. شاعر به یاری اغراق معانی بزرگ را خرد و معانی خرد را بزرگ می نماید ، زیبایی اغراق در این است که غیر ممکن را به گونه ای ادا کند که ممکن به نظر رسد. اغراق مناسب ترین آرایه ادبی برای حماسه است.

 

بخواهد هم از تو پدر کین من                                   چو بیند که خشت است بالین من

 

 

 

که گفتت برو دست رستم ببند                                    نبستد مرا دست چرخ بلند

 

 

 

که کند این پسندیده دندان پیل                                    که افکند در موج دریای نیل

 

 

 

که با تیر او گبر چون باد بود                                    گذر کرد اگر کوه پولاد بود

 

 

 

یکی کوه یابی مر او را به تن                                   برو کتف و بالش بود ده رسن

 

 

 

کنون تا به نزدیک کاووس کی                                  صد افکنده فرسنگ نجشیده پی

 

 

 

و گر کژی آری به گفت اندرون                                 روان سازم از چشم تو جوی خون

 

 

وزان بگذری رود آب است پیش                                که پهنای او از دو فرسنگ بیش

 

 

 

وز آن روی بز گوش تا نرم پای                                چو فرسنگ سیصد کشیدی سرای

 

 

 

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            یکسانی و شباهت کامل یا ناقص دو یا چند واژه را در لفظ با اختلاف در معنی را جناس گویند و انواع مختلف دارد.

 

1- جناس تام

2- جناس ناقص

 

جناس ناقص:       1- حرکتی

                        2- افزایشی

                        3- اختلافی

 

چو آمد به نزدیک آن ژرف چاه                                 یکایک نگون شد سر بخت شاه

 

 

 

بدو گفت چون سوی من تاختی                                  ز گیتی همه کام دل یافتی

 

 

 

یکی داستانت پر از آب چشم                                    دل نازک از رستم آید به خشم

 

 

 

ز گفتار دهقان یکی داستان                          بپیوندم از گفته باستان

 

 

 

ز دشمن نیاید مگر دشمنی                           به فرجام اگر چند نیکی کنی

 

 

 

سپارم به او کشور و گنج خویش                   گزید او زهر گونه ای رنج خویش

 

 

 

زمانش چنان بود که نگشاد چهر                   مرا دل پر از درد و هم پر ز مهر

 

 

 

چون آن نامه شود نزد شاه جهان                  پراکنده شد در میان نهان

 

 

هم آنگه برفت از تنش جان پاک                                تنش خفته زان تیر و بر تیره خاک

 

 

 

زمانه سراسر بکام تو گشت                                    همه مهر ها زیر نمام تو گشت

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            آوردن واژه هایی از یک مجموعه است که با هم تناسب دارند.

 

چو آگاه شد مادر و خواهران                                    از ایوان برفتند با دختران

 

 

 

بز و اشتر و میش را همچنین                                   به دوشندگان داده شد پاک دین

 

 

 

ز خار و خاشاک و شاخ درخت                                 یکی آتشی بر فروزید سخت

 

 

 

ز        هر آنچت بیاید بخواه                         ز تخت و ز مهر و زتیغ و کلاه

 

 

 

مگر کردگار روان و سپهر                          خداوند کیوان و ناهید و مهر

 

 

 

سر نیز و نام من مرگ توست                                   سرت را بباید ز تن دست شست

 

 

من این تاج و این تخت و گرز گران               بگردانم از شاه مازندران

 

 

 

غم و انده و رنج و تیمار درد                                    ز نیک و بد هرچه آید به مرد

 

 

 

چو طوس و چو گودرز و کشواد و گیو                        چو رهام و گرگین و بهرام نیو

 

 

 

چو نامه به سر برد فرخ دبیر                                    نهاد از برش مهر و مشک و عبیر

 

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            آوردن واژه ای است با حد اقل دو معنی که یکی نزدیک به ذهن و دیگری دور از ذهن باشد و مقصود شاعر معمولاً معنی دور و گاه هر دو معنی است.

 

سر آمد کنون رزم اسفندیار                          که جاوید بادا سر شهریار

 

 

 

شه تازیان چون به خوان دست برد                سر کم خرد مهر او را سپرد

 

 

 

سرش را بدین گرزه گاو چهر                                   بکوبم نه بخشایش آرم نه مهر

 

 

 

نشاندم بدین تخت من کیقباد                          چه کاووس دانم چه خشمش چه باد

 

 

 

و گر چون ستاره بر سپهر                           ببری ز روی زمین پاک مهر

 

 

 

کدامین پدر هرگز این کار کرد                                  سزاوارم اکنون به گفتار سرد

 

 

 

همی برد خواهد به گردش سپهر                               نباید فکندن بدین خاک مهر

 

 

 

به زاری همی مویه آغاز کرد                                   همی بر کشید از جگر باد سرد

 

 

 

اگر بر چنین روی گردد سپهر                                   بپوشد میان دو تن روی مهر

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

            نشان دادن همانندی بین دو یا چند پدیده است. هر تشبیه در اصل چهار رکن و پایه دارد. ارکان تشبیه:

            1- مشبه 2- مشبهٌ به 3- ادات تشبیه 4- وجه شبه

 

بر افروخت چون گل رخ تاجبخش                  بخندید و از جای برکه درخش

 

 

 

شب تیره چون روی رنگی سیاه                                ستاره نه پیدا نه تابیده ماه

 

 

 

سر نره غران چو دیو سپید                          کزو کوه لرزان بود همچو بید

 

 

 

سوی رستم آید چو کوهی سیاه                                 از آهنش ساعد و ز آهن کلاه

 

 

 

زدش بر زمین همچو شیر ژیان                                چنان کز تن ری برون سود جان

 

 

 

بیامد کلاهور چو نره شیر                            به پیش جهانجوی مرد دلیر

 

 

 

همی گرز بارید بر خود و ترگ                                  چو باد خزان بارد از بید برگ

 

 

 

بر خویش خواندش چو سرو روان                 خرامان بیامد بر پهلوان

 

 

 

همه غار یکسر تن کشته بود                                   جهان همچو دریای خون گشته بود

 

 

 

تو دانی نیای تو جمشید بود                          که تاجش چو رخشنده خورشید بود

کنایه:

 

کنایه پوشیده سخن گفتن است درباره امری و به عبارتی دریافت معنی است از طریق استدلال.

 

کنون عمر نزدیک هشتاد شد                                    امیدم به یکباره بر باد شد

 

 

 

که من چند گونه پژوهش کنم                                    نکرده بدی راه پوزش کنم

 

 

 

خروشی برآمد ز آورد گاه                            که تاریک شد روی خورشید و ماه

 

 

 

چنین گفت سپس با پشوتن که نیز                  بر این آتش دختران آب ریز

 

 

 

شکسته شد ای نامور پشت تو                                  از این پس بود باد در مشت تو

 

 

 

ز گردون و گردان که یارد گذشت                  خردمند گرد گذشته نگشت

 

 

 

چو خورشید گشت از جهان نا پدید                 شب تیره بر دشت لشکر کشید

 

 

 

به دو نوک پیکان دو چشمش بدوخت              به مرد آتش کینه چون بر فروخت

 

 

 

چنین است رسم سرای درشت                                  گهی پشت به زین و گهی زین به پشت

 

 

 

بپیچید از این گفته رستم چنان                                  که هر موی بر تن شدش چون سنان

نوشته شده توسط : فرشید احمدی

تضاد یکی از آرایه های ادبی است و به معنی آوردن دو کلمه با معنی متضاد است. در سخن برای روشنگری ، زیبایی و لطافت آن تضاد قدرت تداعی دارد و از این رو سبب تلاش ذهن میشود.

 

یکی تخم کشتی تو اندر جهان                                   کزان بدروی آشکار و نهان

 

 

 

بسوزد چه از سوزش آید درست                                چو شاخ نو از بیخ کهنه برست

 

 

 

جوانی و پیری به نزد اجل                            یکی دان جو در دین نخواهی خلل

 

 

 

به هر چیز بیش از سپر داشتش                                شب و روز خندان به بر داشتش

 

 

 

شب و روز بودی دو بهره به زین                  ز راه بزرگی و از راه کین

 

 

 

نیاسود تیره شب و پاک روز                         همی راند تا پیش کوه اسپروز

 

 

 

هنر خوار شد جادویی ارجمند                                   نهان راستی آشکار را گزند

 

 

 

بدان بی بها نا سزاوار پوست                                   پدید آمد آوای دشمن ز دوست

 

 

 

فرود آورید اندر آن کاخشان                         چو شب روز شد کرد گستاخشان

 

 

 

جوان را بود روز پیری امید                         نگردد سیه موی گشته سپید

نوشته شده توسط : فرشید احمدی