دانشجویان خشمگین پشت در سفارت آمریکا

صبح روز سیزدهم آبان ۱۳۵۸ دانشجویان منتخب از دانشگاههای شریف و پلی تکنیک و ملی گردهم آمدند و دانشگاه تهرانیها نیز همزمان در دانشگاه خود حاضر شدند تا در یک حرکت هماهنگ به سوی ساختمان سفارت آمریکا در تهران حرکت کنند.
نصب عکس امام(ره) بر سردر سفارت آمریکا

عدهای باید پس از ورود به ساختمان سریعاً مراجعه و گفتوگو با ارگانهای مربوطه را آغاز میکردند، برخی باید ورود محمد موسوی خوئینیها را تدارک میدیدند و گروهی نیز باید امر تبلیغات را بر عهده میگرفتند. دختران دانشجو نیز باید آهنبرهایی که برای بریدن قفل و زنجیرهای در سفارت تهیه شده بود را زیر چادرهایشان حمل میکردند.
همیاری در ورود به سفارت

ساعت ۱۰ صبح، دانشجویان با سر دادن شعار «الله اکبر» به طرف سفارتخانه حرکت کردند و قفل و زنجیرهای در را با آهنبر بریدند. دانشجویان با شکستن در به راحتی به حیاط سفارت وارد شدند. دانشجویان به طرق مختلف سعی در ورود به محوطه سفارت داشتند.
دستگیری اعضای سفارت

با فرا رسیدن ظهر، دانشجویان پیرو خط امام، محمد موسویخوئینیها را نیز به میان خود آوردند. با شنیدن خبر موافقت امام خمینی(ره)، جوش و خروشی دیگر در آنها پدید میآید و تماسها با نهادها و سازمانهای مربوط جهت مطلع کردن آنها آغاز شد.
آتش زدن پرچم آمریکا

در جریان تصرف سفارت آمریکا، 52 کارمند و دیپلمات حاضر در این سفارتخانه، به گروگان گرفته شدند. این حادثه از همان هنگام و در متن التهابات جامعه ایران، دستمایه ای مناسب را در اختیار برخی گروه ها قرار داد که از آن برای به دست گرفتن قدرت و تثبیت موقعیت خود در حاکمیت بهره بگیرند.
سفارت در تسخیر دانشجویان

اشغال سفارت آمریکا، اگرچه به گفته عاملانش، اقدامی از پیش طراحی شده نبود، اما به هر حال، پیامدهایی دامنه دار و دراز مدت در عرصه های سیاست داخلی و خارجی جمهوری اسلامی برجای گذاشت.
اقامه نماز در محوطه سفارت

سقوط دولت موقت و قدرت گیری جناح چپگرای جمهوری اسلامی و تبدیل آمریکا به اصلی ترین دشمن انقلاب اسلامی، تاثییری تعیین کننده بر رویدادهایی گذاشتند که در دو دهه گذشته، سیمای درونی و چهره جهانی جمهوری اسلامی را رقم زدند.
تحقیر کارکنان سفارت

دفاع جریان های عمده مارکسیستی، نظیر حزب توده و سازمان فداییان خلق، اکثریت، از اقدام دانشجویان پیرو خط امام، نشانه ای روشن از این نزدیکی و همسویی دست کم در یک مورد تعیین کننده، یعنی نحوه مواجهه با آمریکا بود، حتی دیگر گروه های مارکسیستی منتقد و یا مخالف جمهوری اسلامی نیز، اشغال سفارت آمریکا را به طور صریح یا تلویحی تایید کردند.
آمریکاییها در بازداشت

اگرچه تا زمان رحلت امام خمینی(ره)، این جناح چپگرا بود که خود را وارث تمام عیار اشغال سفارت آمریکا می دانست و آن را گرامی می داشت، اما پس از رحلت امام(ره)، جناح محافظه کار چنین وظیفه ای را بر عهده گرفت. در حقیقت، در فاصله یک دهه، آمریکا به تابوی اصلی جمهوری اسلامی و ملاک و معیاری تغییر ناپذیر در تعیین رویکردها و جهت گیری ها در حوزه سیاست خارجی بدل شده بود. چنین امری، در عین حال، پیامدهای ناگزیری نیز در عرصه سیاست داخلی و معادلات سیاسی درون قدرت داشت.

برخی از منتقدان سیاست های جمهوری اسلامی بر این باورند که در مقابل یک گروگانگیری 444 روزه، اکنون بیش از دو دهه است که منافع ملی ایران گروگان مشی و روشی است که در سیزدهم آبان ماه سال 1358، در پی اقدامی که گفته شده از پیش طراحی نشده بود، آغاز شد.
تحقیر کارکنان سفارت

به ابتکار امام خمینی پس از چندی زنان و پس ازآن سیاه پوستانی که در میان گروگان ها بودند آزاد شدند اما بقیه که ارکان سفارت آمریکا بودند به مدت ۴۴۴ روز در ایران به عنوان گروگان باقی ماندند. دانشجویان سرانجام به دستور رهبر کبیرانقلاب اسلامی، جاسوسان را تحویل دولت دادند و مقرر شد که مجلس شورای اسلامی در باره آنان تصمیم بگیرد
حبیب الله بیطرف یکی از دانشجویان پیرو خط امام

مجلس هیئتی را تعیین کرد و مذاکرات با میانجی گری دولت وقت الجزایر بین ایران و آمریکا آغاز شد که منجر به امضای بیانیه های الجزایر شد. گروگان ها نیز یک روز پس از روی کار آمدن رییس جمهور جدید آمریکا (ریگان) و شکست جیمی کارتر در انتخابات آزاد شدند.
سفارت آمریکا اسناد را از بین می برد

قبل از تسخیر لانه جاسوسی به دست دانشجویان خط امام، دو بار سفارت آمریکا به دست چریک های فدایی خلق (از گروه های مارکسیست) اشغال شده بود. یک بار در 5 دی ماه 1357 و دیگری در 25 بهمن1357. که این اقدامات با مخالفت سران حکومت مواجه شد.
معصومه ابتکار مترجم دانشجویان

معصومه ابتکار ملقب به خواهر مری سالها پس از تسخیر سفارت آمریکا در دولت اصلاح طلب محمد خاتمی به درجه های عالی مدیریتی منصوب شد. مترجم سابق دانشجویان پیرو خط امام هم اینک عضو شورای اسلامی شهر تهران است.
باری روزن از گروگانهای آمریکایی

سالها پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، عباس عبدی یکی از دانشجویان خط امام حاضر در تسخیر سفارت آمریکا با باری روزن یکی از بازداشت شدگان در پاریس ملاقات و گفتگو کردند. در این مناظره هر دو طرف ادعا کردند که مردم ایران و آمریکا آمادگی آن را دارند که گروگانگیری را به فراموشی بسپارند و از ارتفاع دیوار بی اعتمادی بکاهند.
بازگشت گروگانها






در انقلاب اسلامی ایران حوادث گوناگون بسیاری رخ افتاده است اما آنچه بالاتر از همه، از سوی امام راحل (انقلاب دوم) لقب گرفت، تسخیر سفارت آمریکا در ایران بود. به تعبیر دیگر می توان گفت که با پیروزی انقلاب اسلامی استبداد داخلی و با تسخیر سفارت آمریکا استعمار از ایران ریشه کن شد.
گروههایی که از این واقعه ضربه خورده اند طی این سالها، تلاش کرده اند تا حقایق را به گونه ای دیگر جلوه دهند. خصوصا با تغییر مواضع سیاسی تعدادی از تسخیرکنندگان سفارت آمریکا، شبهاتی درباره مشروعیت این اقدام ایجاد شده است لذا متأسفانه علیرغم اینکه بسیاری از صاحبنظران و روزنامه نگاران غربی در این مورد مقاله یا کتابهای زیادی منتشر کرده اند یا بخشی از آثار خود را به بررسی این واقعه از دید خود اختصاص داده اند، در ایران هنوز یک اثر تحلیلی جامع و عمیق در مورد این واقعه در اختیار نداریم.
این پژوهش این گونه سامان یافته است، فصل اول
در بر دارنده کلیات است و در آن به مفاهیم، سابقه تاریخی احتمالی چنین
اقداماتی، تاریخچه و سیر توصیفی اشغال سفارت آمریکا و نیز مباحث حقوقی،
اشاره کرده است. در فصل دوم، مواضع و نظرهای نیروهای سیاسی آن زمان در
برابر این واقعه جمع آوری شده و در فصل سوم آثار و پیامدهای داخلی تسخیر
لانه جاسوسی و در آخر فصل چهارم آثار و پیامدهای خارجی آن بیان شده است.
از نقاط متمایز این کتاب بررسی و موضع از لحاظ حقوقی و بیان نظرات فرانسیس
آنتونی بویل استاد حقوق دانشگاه ایلینویز آمریکا و استناد او به اصل دفاع
مشروع پیشگیرانه برای تبیین تسخیر سفارت آمریکا است.
در این پژوهش سعی شده تا بگونه ای جامع اثر این واقعه بر انقلاب اسلامی و آثار و پیامدهای آن را مشخص کند در حالی که بقیه آثار پیرامون این واقعه مجموعه ای از خاطرات و به شیوه توصیفی هستند. به عنوان نمونه کتاب خانم معصومه ابتکار که برای تنویر افکار عمومی در غرب به زبان انگلیسی منتشر شده و در سال 1379 ه. ش به همت انتشارات اطلاعات به فارسی ترجمه شد. کتاب مذکور اگر چه منبع فارسی برای آگاهی از رویدادهای آن زمان محسوب می شود، اما سیر تحلیلی کافی و جامع ندارد و از دیدگاه ایشان نوشته شده است.
کتاب دیگر در این زمینه، کتاب (بحران 444 روزه در تهران) است که در سال 1379 ه .ش توسط موسسه نشر و تحقیقات ذکر منتشر شده است. این اثر، رویکرد تحلیلی تری نسبت به اثر قبلی است اما متأسفانه بدون ذکر منبع و ارائه تحلیل و نظرهای صاحبنظران است.
با نگاه به اسناد و مطالعه کتابهایی که در این موضوع که خصوص توسط صاحبنظران آمریکایی نوشته شده، می توانیم آثار دیگر این واقعه که از دید نویسنده مغفول مانده است را بیابیم. از جمله آنها شکست کارتر در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری و شکست ..... آمریکا و تحقیر آن و افشای اسناد لانه جاسوسی و فعالیتهای توطئه آمیز آنان در ایران و کشورهای منطقه است.
بطور خلاصه خوانندگان محترم می توانند موارد زیر را در این کتاب بیابند: (اگر بخواهیم بطور اجمال نگاهی به کتاب بیندازیم مطالب زیر را در آن می توانیم بیابیم)
از نظر نویسنده می توان دلایل زیر را حزء
عوامل و دلایل اشغال سفارت بیان کرد:
الف) تسخیر سفارت واکنش طبیعی به 25 سال توهین و تحقیر ملت ایران توسط
آمریکا و دست نشانده آن شاه بود.
ب) تسخیر سفارت برای مقابله با توطئه گریهای آمریکا در برابر انقلاب اسلامی
اقدامی پیشگیرانه بود.
ج) سفر شاه به آمریکا و حمایت آمریکا از او خاطره کودتای 28 مرداد سال 1332
ه.ش در ذهن مردم ایران را یادآوری می کرد.
د) عملکرد دولت موقت سبب شد تا عده ای با هدف در تنگنا قرار دادن و استعفای
آن سفارت را تسخیر کنند.
مواقع حضرت امام (ره) و مردم و گروههای سیاسی و دولت موقت
حضرت امام (ره) و نیروهای ارزشی که همراه واقعی انقلاب محسوب می شوند، این عمل را به شدت مورد تأیید و تمجید قرار دادند و از آن حمایت کردند. مردم ایران نیز که سالها در زیر چکمه های دژخیمان آمریکایی خود را لگدمال شده می دیدند با شنیدن این خبر گروه گروه به سوی آن شتافتند و با راهپیمایی که تا ماهها جلوی سفارت ادامه یافت، این اقدام را تأیید کردند. اما سران دولت موقت از این عمل انقلابی انتقاد کردند و کار به آنجا رسید که دولت موقت استعفا داد.
بطور کلی می توانیم موضع گیری همه گروههای
سیاسی چپ و راست را به سه مرحله تقسیم کنیم:
الف) در مرحله اول، همه گروهها بدنبال حمایت جدی امام خمینی (ره) و مردم از
حرکت مجبور شدند با تأخیر حداکثر چند روزه حمایت خود را از حرکت دانشجویان
اعلام کنند.
ب) با آغاز افشارگری ها گروههای سیاسی واکنش های متفاوتی نشان می دادند.
برخی می خواستند اسنادی را علیه رقبا افشاء کنند. برخی گروهها که افشاگری
به ضرر ایشان بود دانشجویان را به طرفداری از گروههای خاص متهم می کردند .
برخی هم سکوت کردند.
ج) با پایان افشاگری ها و آغاز مذاکرات مجلس برای آزادسازی گروگانها این
گروهها به انتقاد شدید از دانشجویان پرداخته و آنان را محکوم کردند.
- آثار و پیامدهای داخلی این واقعه:
1. شفاف شدن مواضع گروهها و نیروهای داخلی انقلاب و سقوط دولت موقت
2. گامی به سوی تثبیت خط امام و جوانگرایی در انقلاب
3. تقویت همگرایی و وحدت ملی و روحیه خودباوری
4. قرارداد الجزایر
- آثار و پیامدهای خارچی این واقعه:
1. شکست حمله نظامی آمریکا به ایران در طبس
2. کودتای نوژه و جنگ تحمیلی
3. مسدود کردن دارایی ها و تحریم اقتصادی ایران
4. انزوای سیاسی ایران
شاید بتوان بهترین جمع بندی برای این چهار بخش را در تحلیل حجه الاسلام حاج احمد خمینی بیان کرد:
از مهم ترین دستاوردهای داخلی و خارجی انقلاب دوم، شکست ابهت دیرینه ی قدرت افسانه ای آمریکا بود. حقیقت این است که بعد از جنگ ویتنام، آمریکا در هیج صحنه ای به اندازه ی این اقدام انقلابی فرزندان امام، به رسوایی و ضعف و زبونی کشیده نشد. اعترافات مسئولین آمریکا بهترین گواه بر این مدعاست. این اقدام باعث رسوایی چهره و اهداف لیبرال ها شد و انقلاب اسلامی که می رفت به دست آنان مسخ شود و زمینه ی حضور دوباره ی آمریکا در ایران فراهم آید، نجات یافت و حاکمیت جناح انقلابی و پیرو خط امام، در کشور تقویت شد. بعد از پیروزی 22 بهمن، در بی سابقه ترین شکل ممکن وحدت ملی متجلی شد و تمام اقشار مردم یکپارچه به حمایت از این اقدام برخاستند و دوباره شور انقلاب در سطوح مختلف احیا شد. نقشه ها و طرح های سری آمریکا در ایران و جهان برای حفظ آنها سرمایه گذاری زیادی شده بود افشا گردید، مجهزترین مرکز توطئه علیه نظام و انقلاب برچیده شد، به مبارزین مسلمان در کشورهای دیگر و نهضت های آزادیبخش ثابت شد که می توانند با حرکت های ابتکاری مورد حمایت ملت، رودرروی آمریکا بایستند و منافع نامشروع آن را در سطح جهان به خطر اندازند، در پهنه جهانی ثابت کرد که ایران بر سر اصول و آرمانهایش ثابت قدم ایستاده و به حق، پرچمدار نهضت های ضد استعماری است و قاطعیت رهبری امام در مبارزه اش با شرق و غرب بر جهانیان بیش از پیش روشن شد.
نوشته شده توسط : فرشید احمدی
تبلیغات 







